Quantcast

Osho Ζήλεια, αγάπη και σχέσεις κατά τον 21ο αιώνα

Ζήλεια, αγάπη και σχέσεις κατά τον 21ο αιώνα

 
Όσσο,
Τι είναι η ζήλεια;
 
Η ζήλεια είναι μια από τις πιο κυρίαρχες περιοχές της ψυχολογικής άγνοιας σε σχέση με τον εαυτό σου, με τους άλλους και πιο συγκεκριμένα με τις σχέσεις.
 
Οι άνθρωποι νομίζουν ότι ξέρουν τι είναι η αγάπη΄ δεν ξέρουν. Και η λάθος κατανόησή τους της αγάπης δημιουργεί ζήλεια. Λέγοντας ΄αγάπη΄ οι άνθρωποι εννοούν ένα ορισμένο είδος μονοπωλίου, κάποια κτητικότητα, χωρίς να καταλαβαίνουν ένα απλό γεγονός της ζωής: ότι τη στιγμή που κάνεις κτήμα σου έναν άνθρωπο, τον έχεις σκοτώσει.
 
Τη ζωή δεν μπορείς να την κάνεις κτήμα σου. Δεν μπορείς να την έχεις μέσα στην χούφτα σου. Αν θέλεις να την έχεις, χρειάζεται να κρατάς τα χέρια σου ανοιχτά.
 
Αλλά το όλο πράγμα κινείται σε λάθος δρόμο αιώνες τώρα΄ έχει ριζώσει μέσα μας τόσο πολύ που δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε την αγάπη από τη ζήλεια. Έχουν γίνει μία ενέργεια σχεδόν.
 
Για παράδειγμα, νιώθεις ζήλεια αν ο εραστής σου πάει σε κάποια άλλη γυναίκα. Σε αναστατώνει τώρα αυτό, θα ήθελα όμως να σου πω ότι αν δεν νιώσεις ζήλεια, θα έχεις πολύ περισσότερα προβλήματα΄ θα νομίζεις τότε ότι δεν τον αγαπάς, γιατί αν τον αγαπούσες θα έπρεπε να νιώσεις ζήλεια. Η ζήλεια και η αγάπη έχουν ανακατευτεί πάρα πολύ.
 
Στην πραγματικότητα, διαφέρουν εντελώς. Ο νους που μπορεί να ζηλεύει δεν μπορεί να αγαπά και το αντίστροφο: ο νους που αγαπά δεν μπορεί να ζηλεύει.
 
Τι προκαλεί αναστάτωση; Χρειάζεται να το κοιτάξεις σαν να μην είναι δική σου η ερώτηση, σαν να έχει ρωτήσει κάποιος άλλος, σαν να είναι κάποιου άλλου το πρόβλημα, ώστε να μπορέσεις να σταθείς στην άκρη και να δεις την όλη σύνθεση. Το αίσθημα της ζήλειας αποτελεί υποπροϊόν τού γάμου.
 
Στον κόσμο των ζώων, των πουλιών, δεν υπάρχει ζήλεια. Πότε-πότε υπάρχει κάποια μάχη γύρω από ένα αντικείμενο αγάπης, η μάχη όμως είναι πολύ καλύτερη από το αίσθημα της ζήλειας, πολύ πιο φυσική από την παγίδα της ζήλειας, το κάψιμο της καρδιάς σου με τα ίδια σου τα χέρια.
 
Ο γάμος είναι ένας επινοημένος θεσμός, δεν είναι φυσικός΄ γι΄αυτό και η φύση δεν έχει δώσει έναν νου που να μπορεί να προσαρμόζεται στον γάμο. Ο άνθρωπος όμως είδε ότι είναι αναγκαίο να υπάρχει κάποιο είδος νομικού συμβολαίου ανάμεσα στους εραστές, γιατί η ίδια η αγάπη αποτελεί ονειρικό είδος, δεν είναι αξιόπιστη... υπάρχει αυτή τη στιγμή και την άλλη στιγμή έχει φύγει.
 
Θέλεις να είσαι εξασφαλισμένος για την επόμενη στιγμή, για όλο σου το μέλλον. Προς το παρόν είσαι νέος΄ σύντομα θα είσαι γέρος και θέλεις η γυναίκα σου, ο άντρας σου, να είναι μαζί σου στα γεράματά σου, στην αρρώστια σου. Για να γίνει όμως έτσι, πρέπει να κάνεις κάποιους συμβιβασμούς, και όποτε υπάρχουν συμβιβασμοί, υπάρχουν πάντοτε προβλήματα.
 
Οι άνθρωποι έχουν κάνει τον συμβιβασμό αυτό: για να είναι εξασφαλισμένοι ως προς το μέλλον, για να είναι σίγουροι για το αύριο, για να έχουν κάποια εγγύηση ότι η γυναίκα που σε αγαπά θα σε αγαπάει για πάντα, ότι δεν πρόκειται για προσωρινή υπόθεση....
 
Γι΄αυτό ακριβώς και λένε οι θρησκευόμενοι άνθρωποι ότι οι γάμοι ΄΄γίνονται στον παράδεισο΄΄... Παράξενο είδος παραδείσου, γιατί αν αυτοί οι γάμοι έχουν γίνει στον παράδεισο, τότε τι μπορείς να κάνεις στην κόλαση; Δεν δείχνουν τα σημεία, την ευωδιά, την ομορφιά του παραδείσου. Είναι οπωσδήποτε απεχθείς, άσχημοι... σίγουρα δείχνουν κάτι από την κόλαση. Ο άνθρωπος όμως κανόνισε τον γάμο, γιατί αυτός είναι ο μόνος τρόπος να έχει ιδιωτική περιουσία.
 
Τα ζώα δεν έχουν ιδιωτική περιουσία΄ είναι όλα τους κομμουνιστές, και πολύ καλύτεροι κομμουνιστές από αυτούς που εμφανίστηκαν στην ιστορία τού ανθρώπου. Δεν έχουν δικτατορία του προλεταριάτου και δεν έχουν χάσει την ελευθερία τους, όμως δεν έχουν ιδιωτική περιουσία.
 
Ο άνθρωπος έζησε επίσης επί χιλιάδες χρόνια χωρίς γάμο, επρόκειτο όμως για την εποχή που δεν υπήρχε ιδιωτική περιουσία. Ήταν η εποχή του κυνηγιού΄ ο άνθρωπος ήταν κυνηγός. Και οι άνθρωποι εκείνοι πριν από χιλιάδες χρόνια δεν είχαν σύστημα ψύξης για αποθήκευση, δεν είχαν τεχνολογία΄ ό,τι τροφή έβρισκαν, έπρεπε να την τελειώσουν όσο πιο γρήγορα γινόταν. Μπορούσαν απλώς να ελπίζουν ότι αύριο πάλι θα βρουν λίγη τροφή.
 
Επειδή δεν υπήρχε κάτι να το συσσωρεύουν, δεν υπήρχε ζήτημα γάμου. Οι άνθρωποι ζούσαν σε κοινόβια, κατά φυλές΄ οι άνθρωποι αγαπούσαν, οι άνθρωποι αναπαράγονταν, αλλά στην αρχή δεν υπήρχε λέξη για τον ΄πατέρα΄. Η λέξη ΄μητέρα΄ είναι πολύ αρχαιότερη και πολύ πιο φυσική. Θα σου κάνει έκπληξη αν μάθεις ότι η λέξη ΄θείος΄ είναι παλιότερη από τη λέξη ΄πατέρας΄, επειδή όλοι οι άνθρωποι που είχαν την ηλικία τού πατέρα σου... δεν ήξερες ποιος είναι ο πατέρας σου. Οι άντρες και οι γυναίκες συναναστρέφονταν χαρούμενα, χωρίς κανέναν εξαναγκασμό, χωρίς καμιά νομική δέσμευση, αλλά από την ελεύθερη βούλησή τους. Αν ήθελαν να συναντιούνται και να είναι μαζί, δεν υπήρχε θέμα κυριαρχίας. Τα παιδιά δεν ήξεραν ποτέ ποιός είναι ο πατέρας τους, ήξεραν μόνο την μητέρα τους. Και ήξεραν πολλούς άντρες από την φυλή΄ κάποιος ανάμεσα στους άντρες αυτούς πρέπει να ήταν ο πατέρας τους, έτσι λοιπόν ήταν όλοι τους θείοι.
 
Καθώς εμφανίστηκε η ιδιωτική περιουσία με την καλλιέργεια της γης... Με το κυνήγι, ο άνθρωπος δεν μπορούσε να επιβιώσει πολύ καιρό. Οι άνθρωποι έχουν καταστρέψει ολόκληρα είδη ζώων. Εκατοντάδες είδη που κάποτε χόρευαν και τραγουδούσαν πάνω σε αυτή τη γη... ο άνθρωπος τα κατέφαγε. Έπρεπε να γίνει κάτι, γιατί το κυνήγι δεν ήταν αξιόπιστο. Σήμερα μπορεί να βρεις τροφή, αύριο μπορεί να χρειαστεί να πεινάσεις. Και ήταν πολύ κοπιαστικό πράγμα. Η αναζήτηση των ζώων δεν άφηνε τον άνθρωπο να αναπτύξει κανένα από τα άλλα του χαρίσματα, την ευφυΐα του. Αλλά η καλλιέργεια της γης άλλαξε όλη τη ζωή του ανθρώπου.
 
Πρέπει να σου υπενθυμίσω το γεγονός ότι η καλλιέργεια της γης αποτελεί ανακάλυψη της γυναίκας, όχι του άντρα. Η γυναίκα ήταν περιορισμένη΄ δεν μπορούσε να πάει για κυνήγι. Τον πιο πολύ καιρό ήταν έγκυος, ήταν αδύναμη, μετέφερε μέσα της μια άλλη ψυχή. Χρειαζόταν φροντίδα, προστασία... έμενε λοιπόν μέσα στο σπίτι. Άρχισε να κάνει πιο όμορφο το χώρο της διαβίωσης΄ και αυτό μπορείς να το δεις ακόμη και σήμερα, μετά από χιλιάδες χρόνια.
 
Αν μπεις στο δωμάτιο ενός εργένη, μπορείς να δεις αμέσως ότι πρόκειται για δωμάτιο εργένη. Ίσως να μην μπορείς να κρίνεις βλέποντας τον εργένη αν είναι εργένης ή όχι, αλλά το δωμάτιό του είναι σίγουρα εργένικο! Η γυναίκα, το άγγιγμά της, απουσιάζει. Το σπίτι ενός εργένη δεν αποτελεί ποτέ εστία, είναι απλώς ένα μέρος όπου κοιμάται αυτός. Δεν είναι κάτι με το οποίο να αισθάνεται κάποια οικειότητα, κάποια δημιουργική σχέση.
 
Το σπίτι, το χωριό, η πόλη και όλος ο πολιτισμός υπάρχουν εξαιτίας της γυναίκας, επειδή ήταν απαλλαγμένη από το κυνήγι και είχε διαφορετικές αξίες της καρδιάς και του νου΄ ήταν πιο καλαίσθητη, με πιο πολλή χάρη, πιο γήινη, δεν ενδιαφερόταν καθόλου για την κόλαση και τον παράδεισο και το Θεό και το διάβολο και όλες αυτές τις ανοησίες! Καμιά γυναίκα δεν έχει γράψει ούτε μια ιερή γραφή. Καμιά γυναίκα δεν έχει υπάρξει φιλόσοφος που σκέφτεται αφηρημένα, απόμακρα πράγματα.
 
Η συνειδητότητα της γυναίκας ενδιαφέρεται μόνο για τον οικείο περίγυρο΄ θέλει ένα όμορφο σπίτι, θέλει έναν όμορφο κήπο. Θέλει να δημιουργήσει ένα μικρό κόσμο δικό της, ζεστό, άνετο. Μεταδίδει μια ορισμένη ποιότητα στο νεκρό σπίτι και γίνεται εκείνο ζωντανή εστία. Πρόκειται για μια μαγική μεταμόρφωση.
 
Ο άντρας συνέχισε να κυνηγά και η γυναίκα άρχισε να κοιτάει τριγύρω... ο άντρας δεν είχε χρόνο. Πάντοτε υπήρξε πολυάσχολος χωρίς λόγο, αλλά η γυναίκα είχε όλο το χρόνο δικό της. Η βασική δουλειά του κυνηγιού γινόταν από ομάδες αντρών κι η γυναίκα άρχισε να κοιτάει τριγύρω. Ανακάλυψε την καλλιέργεια της γης επειδή έβλεπε να βγαίνουν οι άγριοι καρποί, έβλεπε να βγαίνουν πολλά άλλα πράγματα και έβλεπε επίσης ότι κάθε χρόνο πεθαίνει η σοδειά, οι σπόροι πέφτουν πίσω στη γη κι όταν έρχονται οι βροχές, βλασταίνουν και πάλι αυτοί οι σπόροι και γίνονται χιλιάδες φυτά. Άρχισε να πειραματίζεται για να βρει τι ήταν βρώσιμο και τι δεν ήταν βρώσιμο. Σύντομα, καθώς γινόταν όλο και πιο δύσκολο το κυνήγι, οι άντρες χρειάστηκε να συμφωνήσουν με τις γυναίκες: ΄΄Πρέπει να μετατοπίσουμε όλη την εστίαση της οικονομίας μας. Πρέπει να προχωρήσουμε στην καλλιέργεια, σε καρπούς, σε λαχανικά. Και βρίσκονται στο χέρι μας αυτά, μπορούμε να παράγουμε όσα θέλουμε, σύμφωνα με τις ανάγκες μας, και υπάρχει τεράστια ποικιλία.΄΄
 
Σιγά-σιγά οι νομάδες, οι περιπλανώμενες φυλές... επειδή οι κυνηγοί δεν μπορούν να μείνουν σε ένα μέρος. Πρέπει να μετακινούνται συνεχώς, καθώς δραπετεύουν τα ζώα. Όταν εγκατέλειψαν το κυνήγι και η καλλιέργεια έγινε το μέτρο της ίδιας μας της επιβίωσης, συνέβη παράλληλα κι ένα καινούργιο πράγμα.
 
Υπήρχαν άνθρωποι που ήταν ισχυροί άνθρωποι και υπήρχαν άνθρωποι που ήταν αδύναμοι άνθρωποι. Οι άνθρωποι που ήταν ισχυροί σωματικά κατόρθωσαν να διεκδικήσουν πολύ έδαφος ως δική τους ιδιοκτησία. Κέρδιζαν πολλά... σιγά-σιγά άρχισε το σύστημα των ανταλλαγών, γιατί, όταν έχεις πάρα πολλή από τη μια σοδειά, τι θα την κάνεις; Πρέπει να την ανταλλάξεις΄ τότε μπορείς να έχεις πολλά άλλα πράγματα. Η ζωή έγινε πιο περίπλοκη, με πιο πολλές εξάρσεις.
 
Αλλά αισθάνθηκαν να υπάρχει ένα πρόβλημα: όταν πεθάνει ένας άνθρωπος, ποιος θα κληρονομήσει την περιουσία του; Κανείς δεν ήθελε να κληρονομήσει την περιουσία του κάποιος τυχαίος. Ήθελαν να ανήκει η περιουσία τους στο δικό τους αίμα.
 
Λόγω της οικονομίας, και όχι από την κατανόηση μας της αγάπης, εμφανίστηκε ο γάμος. Η ίδια του η γέννηση ήταν λάθος, έγινε κάτω από λάθος άστρα.
 
Κι επειδή ο άντρας αναγκάστηκε να συμφωνήσει με τον γάμο... Η γυναίκα ήταν πολύ πρόθυμη για τον απλό λόγο ότι επί χιλιάδες χρόνια κατά την περίοδο του κυνηγιού δεν αποτελούσε εκείνη μέρος της κοινωνίας από οικονομική άποψη΄ ο άντρας ήταν το παν. Ο άντρας συνέχισε την εξουσία του, παρόλο που άλλαξε όλη η κοινωνική δομή. Η νομαδική ζωή του κυνηγού μετατράπηκε σε ειρηνική ζωή μέσα σε ένα χωριό, όμως η ανησυχία του άντρα σχετικά με την περιουσία του... Ηθελε ένα συμβόλαιο με τη γυναίκα για να είναι βέβαιος ότι ο γιος που γεννούσε εκείνη δεν είναι κάποιου άλλου αλλά δικός του. Για τον απλό αυτό σκοπό, έπρεπε να καταστραφεί όλη η ελευθερία της γυναίκας. Έπρεπε να ζήσει εκείνη σαν φυλακισμένη σχεδόν, ή ακόμη και χειρότερα.
 
Ο άντρας συμφώνησε, κατ΄ανάγκην΄ συμβιβάστηκε. Αν έχανε λίγα πράγματα η γυναίκα, την ελευθερία της να κινείται, την ελευθερία της να αλλάζει εραστές, ήταν και ο άντρας πρόθυμος να θυσιάσει τη δική του ελευθερία. Θα έμεναν αφοσιωμένοι ο ένας στον άλλο για πάντα.
 
Αλλά αυτό είναι αντίθετο στη φύση. Ακόμη κι αν θέλεις να το κάνεις, η φύση δεν πρόκειται να σε στηρίξει. Η φύση είναι υπέρ της ελευθερίας, δεν είναι υπέρ κανενός είδους δέσμευσης.
 
Άρχισαν λοιπόν να προβάλουν καινούργια προβλήματα. Οι άντρες άρχισαν να βρίσκουν πόρνες, οι οποίες δεν ήταν σύζυγοι κανενός, ή όπως το διατύπωναν στη Ινδία, η πόρνη ήταν η σύζυγος ολόκληρης της πόλης: η ναγκάρβαντου. Ανήκει στον οποιονδήποτε, αποτελεί εμπόρευμα΄ χρειάζεται να πληρώσεις και να αγοράσεις το χρόνο της και το σώμα της. Λόγω του γάμου, ήταν πολύ δύσκολο να βρει κανείς παντρεμένες γυναίκες, επειδή τότε υπήρχαν κι άλλες περιπλοκές: είχαν αυτές τους συζύγους τους... Οι πόρνες ήταν εντάξει.
 
Και θα σου κάνει έκπληξη αν μάθεις ότι στην Ινδία κάθε πόλη είχε την κορυφαία της πόρνη΄ ήταν το πιο όμορφο κορίτσι που είχε γεννηθεί στην πόλη εκείνη. Επειδή ήταν τόσο όμορφη, δεν ήταν σωστό να την αφήσουν να παντρευτεί με έναν μόνο άνθρωπο, έπρεπε να την μοιραστούν. Ήταν τόσο όμορφη που, αν παντρευόταν, θα υπήρχαν δυσκολίες, θα υπήρχαν προβλήματα΄ οι άνθρωποι θα την ερωτεύονταν συνεχώς. Ήταν καλύτερα να την κρατήσουν ελεύθερη για τον οποιονδήποτε ήθελε να πληρώσει.
 
Ο γάμος δημιούργησε καχυποψία. Ο σύζυγος ήταν πάντοτε καχύποπτος αν το παιδί που απέκτησαν ήταν δικό του ή όχι. Και το πρόβλημα είναι, ο πατέρας δεν είχε κανένα τρόπο να κρίνει αν το παιδί ήταν δικό του. Μόνο η μητέρα ήξερε. Επειδή ο πατέρας δεν είχε κανένα τρόπο να είναι βέβαιος, δημιούργησε όλο και πιο πολλούς τοίχους γύρω από τη γυναίκα΄ αυτή ήταν η μόνη δυνατότητα, η μόνη εναλλακτική εκδοχή, για να την αποσυνδέσει από τον ευρύτερο κύκλο των ανθρώπων. Να μην την μορφώσει, γιατί η μόρφωση δίνει φτερά στους ανθρώπους, σκέψεις, κάνει τους ανθρώπους ικανούς να εξεγερθούν, έτσι λοιπόν καμιά μόρφωση για τις γυναίκες. Καμιά θρησκευτική μόρφωση για τις γυναίκες, γιατί η θρησκεία σάς κάνει αγίους, άγιους ανθρώπους, και η κοινωνία κυριαρχείτο από τους άντρες επί αιώνες κι ο άντρας δεν μπορεί να διανοηθεί ότι μια γυναίκα είναι ανώτερη και αγιότερη από τον ίδιο.
 
Ο άντρας έκοβε από τις ίδιες τις ρίζες κάθε δυνατότητα για την ανάπτυξη της γυναίκας. Αποτελεί αυτή ένα εργοστάσιο μόνο για την κατασκευή παιδιών. Δεν έγινε δεκτή από κανένα πολιτισμό στον κόσμο ως ίση με τον άντρα. Υπάρχουν ακόμη και πολιτισμοί όπως ο κινεζικός που έχουν αρνηθεί ότι υπάρχει ψυχή στη γυναίκα΄ η γυναίκα είναι μόνο μια μηχανή, χωρίς ψυχή.
 
Στην Κίνα μπορούσες να σκοτώσεις τη γυναίκα σου, δεν υπήρχε νόμος ενάντια σε τούτο. Η σύζυγος ήταν κτήμα σου κι αν ήθελες να το καταστρέψεις, δεν ήταν δουλειά κανενός να το εμποδίσει αυτό.
 
Σε όλο τον κόσμο έχουν καταπιέσει τη γυναίκα. Όσο πιο πολύ την έχουν καταπιέσει, τόσο πιο πολύ έχει χαλάσει όλη της η ενέργεια. Κι επειδή δεν έχει καμιά ελευθερία και ο άντρας έχει κάθε ελευθερία, όλα τα καταπιεσμένα της συναισθήματα, αισθήματα, σκέψεις, όλη της η ατομικότητα μετατρέπεται σε ένα φαινόμενο ζήλειας. Φοβάται συνεχώς μήπως την εγκαταλείψει ο σύζυγός της, μήπως πάει σε κάποια άλλη γυναίκα, μήπως ενδιαφερθεί για κάποια άλλη γυναίκα. Ίσως να την εγκαταλείψει και θα έχει προβλήματα: δεν είναι μορφωμένη, δεν είναι οικονομικά ικανή να σταθεί στα πόδια της. Την έχουν μεγαλώσει με τρόπο τέτοιο που δεν μπορεί να βγει έξω στον κόσμο΄ της έχουν πει ήδη από την αρχή ότι είναι αδύναμη....
 
Οι ινδικές γραφές λένε ότι στην παιδική ηλικία ο πατέρας πρέπει να προστατεύει το κορίτσι΄ στη νεανική ηλικία ο σύζυγος πρέπει να προστατεύει το κορίτσι΄ στη γεροντική ηλικία ο γιος πρέπει να προστατεύει τη γυναίκα. Πρέπει να την προστατεύουν από την παιδική ηλικία ως τον τάφο. Δεν μπορεί να εξεγερθεί εναντίον αυτής της αντρικής σωβινιστικής κοινωνίας. Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να της φταίνε συνεχώς τα πάντα, πράγμα που είναι επόμενο να συμβαίνει. Τις περισσότερες φορές δεν έχει άδικο, έχει δίκιο.
 
Όποτε ερωτεύεται ο άντρας μια άλλη γυναίκα, κάτι αλλάζει μέσα του απέναντι στην πρώτη γυναίκα. Τώρα είναι και πάλι ξένοι, δεν υπάρχει καμιά γέφυρα. Εκείνη έχει γίνει ανάπηρη, σκλάβα, και τώρα την έχουν εγκαταλείψει. Όλη της η ζωή είναι ζωή γεμάτη αγωνία.
 
Μέσα από αυτή την αγωνία προβάλλει η ζήλεια. Η ζήλεια είναι ο θυμός τού αδύναμου΄ εκείνου που δεν μπορεί να κάνει τίποτα αλλά που βράζει μέσα του, που θα ήθελε να κάψει ολόκληρο τον κόσμο αλλά δεν μπορεί να κάνει τίποτε άλλο εκτός από το να κλαίει και να φωνάζει και να παθαίνει νευρικές κρίσεις.
 
Αυτή η κατάσταση θα συνεχιστεί ώσπου να γίνει ο γάμος μουσειακό είδος.
 
Δεν υπάρχει τώρα καμιά ανάγκη για τον γάμο. Ίσως να υπήρξε χρήσιμος. Ίσως να μην υπήρξε χρήσιμος αλλά να ήταν μόνο μια δικαιολογία για να γίνουν οι γυναίκες σκλάβες. Τα πράγματα θα μπορούσαμε να τα είχαμε ρυθμίσει με διαφορετικό τρόπο, αλλά δεν έχει νόημα να πηγαίνουμε στο παρελθόν.
 
Σωστό ή λάθος, ένα καλό πράγμα έχει το παρελθόν: δεν υπάρχει πια.
 
Σε ό,τι αφορά το παρόν και το μέλλον, ο γάμος είναι εντελώς άσχετος, χωρίς να ταιριάζει με την ανθρώπινη εξέλιξη και αντιφατικός προς όλες τις αξίες που αγαπούμε, την ελευθερία, την αγάπη, τη χαρά.
 
Επειδή ο άντρας ήθελε να είναι η γυναίκα τελείως φυλακισμένη, έγραψε θρησκευτικές γραφές κάνοντάς την να φοβάται την κόλαση, κάνοντάς την να έχει απληστία για τον παράδεισο... αν ακολουθεί τους κανόνες. Οι κανόνες εκείνοι υπάρχουν μόνο για τις γυναίκες, όχι για τους άντρες. Είναι τώρα τόσο ξεκάθαρο ότι αν αφήσουμε τις γυναίκες να ζήσουν κι άλλο μέσα σε αυτή την δηλητηριώδη κατάσταση της ζήλειας, θα είναι τούτο ενάντιο στην ψυχολογική τους υγεία.
 
Και η ψυχολογική υγεία της γυναίκας επηρεάζει την ψυχολογική υγεία όλης της ανθρωπότητας΄ και ο άντρας γεννιέται επίσης από την γυναίκα. Η γυναίκα χρειάζεται να γίνει ανεξάρτητο άτομο.
 
Η διάλυση του γάμου θα είναι ένα μεγάλο, γιορτινό γεγονός πάνω στη γη. Και δεν σε εμποδίζει κανένας: αν αγαπάς τη σύζυγό σου ή τον σύζυγό σου, μπορείτε να ζήσετε μαζί ζωές ολόκληρες, δεν σας εμποδίζει κανείς. Η απόσυρση του γάμου σού δίνει απλώς πάλι την ατομικότητά σου. Τώρα δεν είσαι κτήμα κανενός.
 
Δεν πρέπει να κάνεις έρωτα με έναν άντρα απλώς επειδή είναι ο σύζυγός σου κι έχει το δικαίωμα να το απαιτεί. Κατά το δικό μου όραμα, όταν κάνει έρωτα μια γυναίκα με έναν άντρα επειδή είναι αναγκασμένη να κάνει έρωτα, πρόκειται για πορνεία, κι όχι λιανικής αλλά χονδρικής πώλησης!
 
Η λιανική είναι καλύτερη, έχεις την ευκαιρία να αλλάξεις. Αυτή η χοντρική πορνεία είναι επικίνδυνη, δεν έχεις την ευκαιρία να αλλάξεις. Και παντρεύτηκες για πρώτη φορά΄ πρέπει να σου δοθούν ευκαιρίες, επειδή είσαι ερασιτέχνης. Μερικοί τουλάχιστον γάμοι θα σε βοηθήσουν να γίνεις ώριμος΄ ίσως να μπορέσεις τότε να βρεις τη σωστή γυναίκα. Και λέγοντας τη σωστή γυναίκα δεν εννοώ τη γυναίκα που ΄΄έχει φτιαχτεί για σένα΄΄.
 
Καμιά γυναίκα δεν είναι φτιαγμένη για σένα και κανείς άντρας δεν είναι φτιαγμένος για καμιά γυναίκα. Λέγοντας τη σωστή γυναίκα ή τον σωστό άντρα εννοώ ότι αν έχεις καταλάβει μερικές σχέσεις, αν έχεις περάσει από μερικές σχέσεις, θα καταλάβεις ποια πράγματα δημιουργούν δυστυχισμένες καταστάσεις μεταξύ σας και ποια πράγματα δημιουργούν μια ζωή γεμάτη αγάπη, ειρήνη, ευτυχία. Αποτελεί απολύτως αναγκαία μόρφωση να ζήσεις με διαφορετικούς ανθρώπους για να έχεις σωστή ζωή σε ό,τι αφορά την αγάπη.
 
Πρέπει πρώτα να αποφοιτήσεις από μερικές σχέσεις. Στο κολέγιό σου, στο πανεπιστήμιό σου, θα πρέπει να περάσεις μέσα από μερικές σχέσεις. Και δεν θα πρέπει να βιαστείς να αποφασίσεις, δεν υπάρχει λόγος, ο κόσμος είναι μεγάλος και κάθε ένας άνθρωπος έχει κάποια μοναδική ποιότητα και ομορφιά.
 
Καθώς περνάς μέσα από μερικές σχέσεις, αρχίζεις να συνειδητοποιείς τι είδους γυναίκα, τι είδους άντρας πρόκειται να υπάρξει φίλος σου΄ όχι αφέντης σου, όχι σκλάβος σου. Και η φιλία δεν χρειάζεται γάμο, γιατί η φιλία είναι πολύ ανώτερη.
 
Αισθάνεσαι ζήλεια επειδή αυτή τη ζήλεια την έχεις δεχτεί σαν κληρονομιά. Με μένα, θα χρειαστεί να αλλάξεις πολλά πράγματα΄ όχι επειδή λέω εγώ να τα αλλάξεις, αλλά επειδή καταλαβαίνεις ότι είναι αναγκαία μια δραστική αλλαγή.
 
Για παράδειγμα, έχει διαδοθεί παντού στον κόσμο η ιδέα ότι αν πηγαίνει ο σύζυγος καμιά φορά σε μιαν άλλη γυναίκα, τότε αυτό θα καταστρέψει το γάμο. Είναι τούτο τελείως λάθος. Αντίθετα, αν έχει κάθε γάμος ελεύθερο το σαββατοκύριακο, θα θεμελιώσει ακόμη πιο γερά αυτό τη σχέση σου, επειδή ο γάμος σου δεν ενοχλεί την ελευθερία σου, γιατί η γυναίκα σου καταλαβαίνει την ανάγκη για ποικιλία. Αυτές οι ανάγκες είναι ανθρώπινες.
 
Οι ιερείς και οι ηθικολόγοι και οι πουριτανοί αποφασίζουν πρώτοι πάνω σε κάποιο ιδανικό. Φτιάχνουν όμορφα ιδανικά κι έπειτα σου επιβάλουν την ιδέα να γίνεις όπως αυτά τα ιδανικά. Θέλουν να σας κάνουν όλους ιδεαλιστές. Επί δέκα χιλιάδες χρόνια, έχουμε ζήσει κάτω από την πολύ σκοτεινή και καταθλιπτική σκιά του ιδεαλισμού.
 
Εγώ είμαι ρεαλιστής. Δεν έχω κανένα ιδανικό. Κατ΄εμένα, να καταλαβαίνεις την πραγματικότητα και να πηγαίνεις με την πραγματικότητα αποτελεί τον μόνο σωστό τρόπο για κάθε ευφυή άντρα ή γυναίκα.
 
Η δική μου αντίληψη, που βασίζεται πάνω σε χιλιάδες πειράματα, είναι ότι αν δεν είναι ο γάμος ένα τόσο σφικτό, άκαμπτο πράγμα, αλλά αν είναι ευέλικτος, μια απλή φιλία… έτσι ώστε να μπορεί να σου πει η γυναίκα ότι έχει γνωρίσει έναν όμορφο νέο άντρα και θα πάει μαζί του το σαββατοκύριακο… ΄΄Και αν σε ενδιαφέρει, μπορώ να τον φέρω πίσω μαζί μου, θα σου αρέσει πολύ κι εσένα ο άνθρωπος αυτός.΄΄ Κι αν μπορεί ο σύζυγος να πει, όχι σαν υποκριτής αλλά σαν αυθεντικός άνθρωπος ότι, ΄΄Η δική σου χαρά, η ευτυχία σου είναι και δική μου ευτυχία. Αν έχεις βρει κάποιον, ξέχνα το σπίτι, θα φροντίσω εγώ. Να περάσεις καλά, γιατί ξέρω ότι όποτε κι αν επιστρέψεις, η απόλαυση μιας καινούργιας αγάπης θα σε κάνει καινούργια κι εσένα. Η καινούργια αγάπη θα φέρει καινούργια νιάτα και σε σένα. Πήγαινε αυτή την εβδομάδα και την άλλη εβδομάδα μπορεί να έχω κι εγώ το δικό μου πρόγραμμα.΄΄
 
Αυτό είναι φιλία. Κι όταν επιστρέφουν σπίτι, μπορούν να συζητήσουν για το είδος του άντρα που γνώρισε εκείνη, τι αποδείχτηκε ότι είναι τελικά, ότι δεν ήταν και τόσο σπουδαίος… Μπορείς να της πεις για την καινούργια γυναίκα που γνώρισες… Βρίσκεις ένα καταφύγιο μέσα στο σπίτι. Μπορεί να πηγαίνεις πότε-πότε ψηλά στον ουρανό, άγριος κι ελεύθερος, και να γυρνάς πίσω και η σύζυγός σου βρίσκεται πάντοτε εκεί και σε περιμένει΄ όχι για να μαλώσετε αλλά για να μοιραστείς μαζί της τις περιπέτειές σου.
 
Χρειάζεται απλώς λίγη κατανόηση. Δεν έχει καμιά σχέση με τη θρησκεία, αλλά μόνο με λίγο πιο ευφυή συμπεριφορά.
 
Ξέρεις πολύ καλά ότι όσο όμορφος κι αν είναι ένας άντρας ή μια γυναίκα, αρχίζει και σε εκνευρίζει αργά ή γρήγορα. Γιατί η ίδια γεωγραφία, η ίδια τοπογραφία, το ίδιο τοπίο…
 
Ο νους του ανθρώπου δεν είναι φτιαγμένος για μονοτονία΄ ούτε είναι φτιαγμένος για μονογαμία. Είναι απολύτως φυσικό να ζητάς ποικιλία. Και δεν είναι ενάντια στην αγάπη σου. Μάλιστα, όσο περισσότερο γνωρίζεις άλλες γυναίκες, τόσο πιο πολύ θα επαινείς τη δική σου γυναίκα΄ θα βαθύνει η κατανόησή σου. Η εμπειρία σου θα σε εμπλουτίζει… όσο περισσότερο έχεις γνωρίσει λίγους άντρες, τόσο περισσότερο θα μπορείς να καταλαβαίνεις με ακρίβεια τον δικό σου σύζυγο.
 
Η ιδέα της ζήλειας θα εξαφανιστεί΄ είστε και οι δυο ελεύθεροι και δεν κρύβετε τίποτε.
 
Με τους φίλους θα πρέπει να μοιραζόμαστε τα πάντα, ιδιαίτερα τις στιγμές εκείνες που είναι όμορφες΄ στιγμές αγάπης, στιγμές ποίησης, στιγμές μουσικής… θα πρέπει να τις μοιραζόμαστε. Με τον τρόπο αυτό η ζωή σας θα γίνεται όλο και πιο πλούσια. Ίσως να συντονιστείτε τόσο πολύ ο ένας με τον άλλο που να ζήσετε μαζί όλη σας τη ζωή, δεν υπάρχει όμως κανείς γάμος.
 
Η ζήλεια θα εμμένει όσο παραμένει ο γάμος το βασικό θεμέλιο της κοινωνίας.
 
Δώσε στον άντρα, με όλη σου την καρδιά, απόλυτη ελευθερία. Και πες του ότι δεν χρειάζεται να κρύβει τίποτε: ΄΄Είναι προσβλητικό να κρύβεις κάτι. Σημαίνει τούτο ότι δεν με εμπιστεύεσαι.΄΄ Και το ίδιο πρέπει να συμβεί και στον άντρα, να μπορεί να πει στη σύζυγό του: ΄΄Είσαι το ίδιο ανεξάρτητη όσο κι εγώ. Είμαστε μαζί για να είμαστε ευτυχισμένοι, είμαστε μαζί για να μεγαλώσουμε και να έχουμε περισσότερη ευδαιμονία. Και θα κάνουμε τα πάντα ο ένας για τον άλλο, αλλά δεν θα γίνουμε δεσμοφύλακες ο ένας για τον άλλο.΄΄
 
Αποτελεί χαρά να δίνεις ελευθερία, αποτελεί χαρά να έχεις ελευθερία. Μπορείς να έχεις πάρα πολλή χαρά, όμως εσύ μετατρέπεις όλη αυτή την ενέργεια σε δυστυχία, σε ζήλεια, σε καυγά, σε μια συνεχή προσπάθεια να κρατάς τον άλλο κάτω από τον έλεγχό σου.
 
Έχω ακούσει για κάποιον άνθρωπο που ήταν εντελώς εξοργισμένος και απελπισμένος εξαιτίας της συμπεριφοράς της γυναίκας του. Δεν έφταιγε εκείνη… ήταν νυμφομανής. Τώρα λοιπόν, τι μπορείς να κάνεις; Κάποια έχει πονοκέφαλο, κάποια είναι νυμφομανής. Συνεχώς ερωτευόταν τον ένα και τον άλλο! Την πήγε στο γιατρό.
 
Ήταν όμορφη γυναίκα. Ο γιατρός της ζήτησε να μπει στο εξεταστήριο. Πήγε μαζί της και σε λίγο, έπειτα από μερικά λεπτά, στεναγμοί και βογκητά… και ο σύζυγος καθόταν στο ιατρείο κι άκουγε΄ αυτό πήγαινε πολύ! Μπήκε στο δωμάτιο και δεν μπορούσε να πιστέψει ό,τι έβλεπε΄ ο γιατρός έκανε έρωτα με τη σύζυγό του. Είπε ο σύζυγος, ΄΄Τι συμβαίνει;΄΄
 
Η σύζυγος είπε, ΄΄Ανόητε, δεν θα καταλάβεις ποτέ. Τώρα ρωτάς τι συμβαίνει! Δεν βλέπεις;΄΄
 
Ο σύζυγος όμως ήταν έξαλλος. Είπε, ΄΄Δεν ρωτάω τη γυναίκα μου, ρωτάω εσένα, γιατρέ! Τι συμβαίνει;΄΄
 
Ο γιατρός είπε, ΄΄Τίποτα δεν συμβαίνει, Τζων, φαντάζεσαι πράγματα. Παίρνω απλώς τη θερμοκρασία της.΄΄
 
Ο Τζων πήρε φωτιά. Είχε υποφέρει τόσο πολύ και ακόμα κι ο γιατρός… και τι ανοησίες είναι αυτές που λέει, ότι της παίρνει την θερμοκρασία; Έβγαλε λοιπόν από την τσέπη το σουγιά του κι άρχισε να τρίβει το σουγιά πάνω στον ώμο του γιατρού. Ο γιατρός είπε, ΄΄Τι εννοείς; Τι είναι αυτά που κάνεις;΄΄
 
Είπε εκείνος, ΄΄Τίποτα. Πρόσεχε μόνο. Όταν βγει έξω εκείνο το πράγμα, να θυμάσαι, φρόντισε να έχει αριθμούς απάνω του!΄΄
 
Έχουμε δημιουργήσει αυτό το τσίρκο στη θέση του πολιτισμού. Εξακολουθεί το ίδιο με διάφορους τρόπους. Ελπίζω στη δική σου ζωή να μπορέσεις να πάψεις να είσαι μέλος αυτού του ανόητου παιγνιδιού.
 
Και είναι εύκολο: αν καταλαβαίνεις τον εαυτό σου, θα μπορέσεις να καταλάβεις και τη σύζυγό σου. Δεν βλέπεις άλλες γυναίκες στον ύπνο σου; Μάλιστα, αποτελεί σπάνιο φαινόμενο να δεις τη δική σου γυναίκα στον ύπνο σου. Οι άνθρωποι δεν βλέπουν ποτέ τους συζύγους ή τις συζύγους τους στον ύπνο τους. Τους έχουν δει αρκετά! Τώρα, ακόμη και τη νύχτα, ακόμη και στα όνειρα, καμιά ελευθερία…
 
Στα όνειρά σου έχεις τις συζύγους των γειτόνων σου, τους άντρες των γειτόνων σου… θα πρέπει να καταλάβεις ότι με κάποιο τρόπο έχουμε φτιάξει μια λάθος κοινωνία, μια κοινωνία που δεν είναι σύμφωνη με την ανθρώπινη φύση. Η επιθυμία της ποικιλίας είναι ουσιώδης ιδιότητα του καθενός που έχει ευφυΐα. Όσο πιο ευφυής είσαι, τόσο πιο πολλή ποικιλία θα θέλεις΄ υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ ευφυΐας και ποικιλίας. Το βόδι μένει ικανοποιημένο με ένα είδος χορταριού΄ σε όλη του τη ζωή δεν θα αγγίξει άλλο είδος χορταριού. Δεν έχει τον νου εκείνο που αλλάζει, που γνωρίζει καινούργια πράγματα, που ανακαλύπτει καινούργιες περιοχές, που περιπλανιέται σε καινούργιους χώρους.
 
Οι ποιητές, οι ζωγράφοι, οι χορευτές, οι μουσικοί, οι ηθοποιοί΄ θα βρεις ότι οι άνθρωποι αυτοί αγαπούν πιο πολύ, αλλά η αγάπη τους δεν εστιάζεται σε άτομα. Αγαπούν πιο πολύ, αλλά όλους τους ανθρώπους με τους οποίους έρχονται σε επαφή. Πρόκειται για τους ευφυείς ανθρώπους, αποτελούν το δημιουργικό μας μέρος.
 
Οι ανόητοι άνθρωποι δεν θέλουν να αλλάξουν τίποτα. Φοβούνται την αλλαγή, επειδή κάθε αλλαγή σημαίνει ότι θα χρειαστεί να μάθεις πάλι κάτι. Ο ανόητος άνθρωπος θέλει να μαθαίνει κάτι μια φορά και να μείνει μαζί του σε όλη του τη ζωή. Μπορεί να πρόκειται για μια μηχανή, μπορεί να πρόκειται για κάποια σύζυγο, μπορεί να πρόκειται για κάποιο σύζυγο΄ δεν έχει σημασία. Γνώρισες μια γυναίκα, γνωρίζεις τη γκρίνια της, την έχεις συνηθίσει… μερικές φορές δεν την έχεις μόνο συνηθίσει, σου έχει γίνει και έξη. Αν ξαφνικά δεν σου γκρινιάσει η γυναίκα σου, δεν θα μπορέσεις να κοιμηθείς εκείνη τη νύχτα΄ τι έχει συμβεί; Τι δεν πήγε καλά;
 
Ένας από τους φίλους μου μού παραπονιόταν συνεχώς για τη σύζυγό του, ΄΄Είναι πάντα λυπημένη, με κατεβασμένα μούτρα, και φοβάμαι να μπω μέσα στο σπίτι… Προσπαθώ να χάσω χρόνο σε τούτη τη λέσχη και σε εκείνη τη λέσχη, τελικά όμως αναγκαστικά γυρνάω στο σπίτι και να ΄την εκεί.΄΄
 
Του είπα, ΄΄Κάνε ένα πράγμα, σαν πείραμα απλώς. Επειδή είναι πάντα σοβαρή και γκρινιάζει, δεν μπορώ να φανταστώ ότι μπαίνεις στο σπίτι χαμογελαστός.΄΄
 
Είπε εκείνος, ΄΄Νομίζεις ότι μπορώ να τα καταφέρω; Μόλις τη δω, κάτι παγώνει μέσα μου΄ να χαμογελάσω;΄΄
 
Είπα, ΄΄Σαν πείραμα μόνο. Σήμερα κάνε ένα πράγμα: πάρε όμορφα τριαντάφυλλα, είναι η εποχή τους΄ και το καλύτερο παγωτό που υπάρχει στην πόλη, ένα tutti frutti΄ και πήγαινε χαμογελαστός, λέγοντας κάποιο τραγούδι!΄΄
 
Είπε, ΄΄Αν το λες εσύ, θα το κάνω, δεν νομίζω όμως ότι πρόκειται να φέρει κάποια αλλαγή.΄΄
 
Είπα, ΄΄Θα έρχομαι πίσω από σένα και θα δω αν υπάρχει καμιά αλλαγή ή όχι.΄΄
 
Προσπάθησε πολύ ο καημένος. Πολλές φορές γελούσε καθοδόν. Είπα, ΄΄Γιατί γελάς;΄΄
 
Είπε, ΄΄Γελάω με αυτά που κάνω! Ήθελα να μου πεις να τη χωρίσω κι εσύ μου πρότεινες να κάνω σαν να πηγαίνω σε μήνα του μέλιτος!΄΄
 
Είπα, ΄΄Φαντάσου ότι είναι μήνας του μέλιτος... αλλά βάλε τα δυνατά σου.΄΄
 
Άνοιξε την πόρτα κι η γυναίκα του στεκόταν εκεί. Χαμογέλασε εκείνος κι έπειτα γέλασε με τον εαυτό του, γιατί να χαμογελάει... Κι εκείνη η γυναίκα στεκόταν σαν πέτρα σχεδόν. Της έδωσε τα λουλούδια και το παγωτό κι έπειτα μπήκα κι εγώ.
 
Η γυναίκα δεν μπορούσε να πιστέψει αυτό που συνέβαινε. Όταν πήγε ο άνθρωπος στην τουαλέτα με ρώτησε εκείνη, ΄΄Τι συμβαίνει; Δεν έχει φέρει τίποτε ποτέ, δεν έχει χαμογελάσει ποτέ, δεν με έχει βγάλει έξω ποτέ, δεν με έχει κάνει ποτέ να αισθανθώ ότι με αγαπάει, ότι με σέβεται. Τι είδους μαγικά έχουν συμβεί;΄΄
 
Είπα, ΄΄Τίποτα΄ και οι δυό σας κάνατε λάθος ως τώρα. Τώρα, όταν θα βγει από το μπάνιο, αγκάλιασέ τον.΄΄ Είπε, ΄΄Να τον αγκαλιάσω;΄΄
 
Είπα, ΄΄Αγκάλιασέ τον! Του έχεις δώσει τόσα πράγματα, τώρα δώσε του μια ωραία αγκαλιά, φίλησέ τον...΄΄ Είπε, ΄΄Θεέ μου...΄΄
 
Είπα, ΄΄Είναι ο σύζυγός σου, έχετε αποφασίσει να ζήσετε μαζί. Είτε ζήστε μαζί χαρούμενα είτε αποχαιρετιστείτε χαρούμενα. Δεν υπάρχει λόγος... η ζωή είναι τόσο μικρή. Γιατί να πηγαίνει χαμένη δίχως λόγο η ζωή δυο ανθρώπων;΄΄
 
Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, ήρθε ο άντρας από το μπάνιο. Η γυναίκα δίστασε λίγο, την έσπρωξα όμως, κι έτσι αγκάλιασε τον άνθρωπο και ο άνθρωπος φοβήθηκε τόσο πολύ που έπεσε στο πάτωμα! Δεν είχε φανταστεί ποτέ ότι θα τον αγκάλιαζε. Χρειάστηκε να τον βοηθήσω να σηκωθεί. Είπα, ΄΄Τι έγινε;΄΄
 
Είπε, ΄΄Είναι που δεν είχα φανταστεί ποτέ ότι αυτή η γυναίκα μπορεί να αγκαλιάζει και να φιλάει, αλλά μπορεί! Κι όταν χαμογέλασε, φαινόταν τόσο όμορφη.΄΄
 
Δυο άνθρωποι που ζουν μαζί με αγάπη θα πρέπει να φροντίζουν η σχέση τους να μεγαλώνει συνεχώς, να δίνει νέα λουλούδια την κάθε εποχή, να δημιουργεί νέες χαρές. Είναι αρκετό να κάθεστε σιωπηλά μαζί....
 
Αλλά όλα αυτά μπορούν να συμβούν μόνο αν αφήσουμε την παλιά ιδέα περί γάμου. Κάτι παραπάνω από φιλία είναι αφύσικο πράγμα. Και αν τον γάμο τον επισφραγίζει το δικαστήριο, η σφραγίδα αυτή μέσα στο δικαστήριο τον σκοτώνει... Δεν μπορείς να βάλεις την αγάπη κάτω από την κυριαρχία του νόμου.
 
Η αγάπη είναι ο υπέρτατος νόμος. Χρειάζεται απλώς να ανακαλύψεις τις ομορφιές της, τους θησαυρούς της. Χρειάζεται όχι να επαναλαμβάνεις, σαν παπαγάλος, όλες τις μεγάλες αξίες που κάνουν τον άνθρωπο να είναι η ανώτερη έκφραση της συνειδητότητας πάνω σε τούτο τον πλανήτη. Χρειάζεται να τις εφαρμόζεις στη σχέση σου.
 
Και αυτό υπήρξε η παράξενη εμπειρία μου: αν ο ένας από τους συντρόφους αρχίσει να προχωρεί κατά τον σωστό τρόπο, ακολουθεί κι ο άλλος αργά ή γρήγορα. Επειδή είναι κι οι δυο πεινασμένοι για αγάπη, αλλά δεν ξέρουν πώς να την προσεγγίσουν.
 
Κανένα πανεπιστήμιο δεν διδάσκει ότι η αγάπη είναι τέχνη και ότι η ζωή δεν σου έχει ήδη δοθεί΄ ότι πρέπει να μάθεις από την αρχή.
 
Και είναι καλό που πρέπει να ανακαλύψουμε με τα δικά μας χέρια κάθε θησαυρό που είναι κρυμμένος μέσα στη ζωή... και η αγάπη είναι ένας από τους πιο μεγάλους θησαυρούς μέσα στην ύπαρξη.
 
Αντί να γίνουν όμως συνταξιδιώτες στην αναζήτηση της αγάπης, της ομορφιάς και της αλήθειας, οι άνθρωποι χάνουν τον χρόνο τους με καυγάδες, με ζήλεια.
 
Έχε λίγο περισσότερη εγρήγορση και άρχισε να αλλάζεις από τη δική σου μεριά΄ μην το περιμένεις από τον άλλον. Θα αρχίσει και από την άλλη μεριά. Και δεν στοιχίζει τίποτε να χαμογελάσεις, δεν στοιχίζει τίποτε να αγαπάς, δεν στοιχίζει τίποτε να μοιράζεσαι την ευτυχία σου με κάποιον που αγαπάς.
 
 
Όσσο,
Και τι είναι η αγάπη;
 
Η αγάπη είναι η μόνη θρησκεία, ο μόνος Θεός, το μόνο μυστήριο που χρειάζεται να το ζήσεις, να το κατανοήσεις.
 
Όταν κατανοήσεις την αγάπη, έχεις κατανοήσει όλους τους μύστες τού κόσμου.
 
Δεν είναι κάτι το δύσκολο. Είναι το ίδιο απλό όσο οι χτύποι της καρδιάς σου ή η αναπνοή σου. Έρχεται μαζί σου, δεν σου την δίνει η κοινωνία. Και αυτό είναι το σημείο που θέλω να τονίσω: η αγάπη έρχεται με τη γέννησή σου΄ φυσικά όμως δεν είναι αναπτυγμένη, όπως δεν είναι αναπτυγμένο και τίποτε άλλο. Το παιδί χρειάζεται να μεγαλώσει.
 
Η κοινωνία εκμεταλλεύεται το ενδιάμεσο κενό. Η αγάπη του παιδιού θα πάρει καιρό ώσπου να μεγαλώσει΄ στο μεταξύ η κοινωνία προγραμματίζει συνέχεια το νου του παιδιού με ιδέες σχετικές με την αγάπη οι οποίες είναι ψεύτικες. Ώσπου να είσαι πια έτοιμος να εξερευνήσεις τον κόσμο της αγάπης, είσαι γεμάτος με τόσο πολλά σκουπίδια σχετικά με την αγάπη που δεν υπάρχουν πολλές ελπίδες ότι θα μπορέσεις να βρεις την αυθεντική και να απορρίψεις την ψεύτικη.
 
Για παράδειγμα, σε κάθε παιδί παντού έχουν πει με χίλιους τρόπους ότι η αγάπη είναι αιώνια: μόλις αγαπήσεις έναν άνθρωπο, τον αγαπάς τον άνθρωπο πάντοτε. Αν αγαπάς έναν άνθρωπο και αργότερα αισθάνεσαι ότι δεν τον αγαπάς, σημαίνει απλώς αυτό ότι δεν τον αγάπησες τον άνθρωπο ποτέ από την αρχή. Τώρα αυτή η ιδέα είναι πολύ επικίνδυνη. Σου δίνει την ιδέα της μόνιμης αγάπης και στη ζωή τίποτε δεν είναι μόνιμο... τα λουλούδια ανθίζουν το πρωί και ως το βράδυ έχουν χαθεί.
 
Η ζωή αποτελεί συνεχή ροή΄ τα πάντα αλλάζουν, κινούνται. Τίποτε δεν είναι στατικό, τίποτε δεν είναι μόνιμο. Σου έδωσαν την ιδέα της μόνιμης αγάπης η οποία πρόκειται να καταστρέψει όλη σου τη ζωή. Θα περιμένεις μόνιμη αγάπη από την καημένη τη γυναίκα και η γυναίκα θα περιμένει μόνιμη αγάπη από σένα. Η αγάπη γίνεται δευτερεύουσα, η μονιμότητα γίνεται πρωταρχική.
 
Και η αγάπη είναι ένα τόσο ευαίσθητο λουλούδι που δεν μπορείς να την εξαναγκάσεις να είναι μόνιμη. Μπορείς να έχεις πλαστικά λουλούδια΄ αυτό έχουν οι άνθρωποι΄ ο γάμος, η οικογένειά τους, τα παιδιά τους, οι συγγενείς τους, τα πάντα είναι πλαστικά.
 
Το πλαστικό έχει ένα πολύ πνευματικό πράγμα: είναι μόνιμο.
 
Η πραγματική αγάπη είναι τόσο αβέβαιη όσο αβέβαιη είναι και η ζωή σου.
 
Δεν μπορείς να πεις ότι θα είσαι εδώ αύριο. Δεν μπορείς καν να πεις ότι θα επιζήσεις την επόμενη στιγμή. Η ζωή σου αλλάζει συνεχώς΄ από την παιδική ηλικία στη νεότητα, στη μέση ηλικία, στα γεράματα, στο θάνατο, αλλάζει συνεχώς. Η πραγματική αγάπη θα αλλάζει κι εκείνη.
 
Είναι δυνατό, αν είσαι φωτισμένος, να έχει προχωρήσει η αγάπη σου πέρα από τους συνηθισμένους νόμους της ζωής. Ούτε αλλάζει ούτε είναι μόνιμη, απλώς είναι. Δεν είναι ζήτημα πια του πώς να αγαπάς΄ έχεις γίνει η ίδια η αγάπη, έτσι λοιπόν ό,τι κι αν κάνεις είναι με αγάπη. Δεν είναι πως κάνεις συγκεκριμένα κάτι που αποτελεί αγάπη΄ ό,τι κι αν κάνεις, η αγάπη σου αρχίζει να κυλά μέσα από αυτό.
 
Πριν από την φώτιση όμως η αγάπη σου θα είναι ίδια με κάθε τι άλλο: θα αλλάζει.
 
Αν καταλαβαίνεις ότι θα αλλάζει, ότι πότε-πότε η σύζυγός σου μπορεί να νιώσει ενδιαφέρον για κάποιον κι εσύ πρέπει να δείξεις κατανόηση και αγάπη και φροντίδα και να της επιτρέψεις να προχωρήσει με τον τρόπο που αισθάνεται η ύπαρξή της... είναι η ευκαιρία να αποδείξεις στη σύζυγό σου ότι την αγαπάς. Την αγαπάς΄ ακόμη κι αν πρόκειται να αγαπήσει κάποιον άλλον, αυτό είναι άσχετο πράγμα. Με κατανόηση, είναι δυνατό να γίνει η αγάπη σου υπόθεση όλης σου της ζωής, να θυμάσαι όμως ότι δεν θα είναι μόνιμη. Θα έχει τα πάνω και τα κάτω της, θα έχει αλλαγές.
 
Είναι τόσο εύκολο να το καταλάβεις. Όταν άρχισες να αγαπάς ήσουν πάρα πολύ νέος, χωρίς καθόλου πείρα΄ πώς γίνεται να παραμείνει η αγάπη σου η ίδια όταν έχεις γίνει ώριμος άνθρωπος; Θα αποκτήσει και η αγάπη σου κάποια ωριμότητα.
 
Και όταν έχεις γεράσει, η αγάπη σου θα έχει άλλη χροιά. Η αγάπη θα αλλάζει συνεχώς και πότε-πότε η αγάπη θα χρειάζεται μια απλή ευκαιρία να αλλάξει. Σε μια υγιή κοινωνία θα είναι δυνατό αυτό και ταυτόχρονα δεν θα διακόπτεται η σχέση σου με κάποιον.
 
Αλλά είναι δυνατό ότι μπορεί να χρειαστεί να αλλάξεις τους εραστές σου πολλές φορές στη ζωή σου. Δεν υπάρχει κάτι κακό εκεί. Μάλιστα, αλλάζοντας τους εραστές πολλές φορές στη ζωή, θα εμπλουτιστείς, και αν όλος ο κόσμος ακολουθήσει αυτό που σου λέω σχετικά με την αγάπη, τότε θα εμπλουτιστεί όλος ο κόσμος.
 
Αλλά κάθε δυνατότητα την έχει καταστρέψει μια λάθος ιδέα. Μόλις ο σύντροφός σου κοιτάξει κάποιαν, κοιτάζει απλώς και τα μάτια του δείχνουν ότι έλκεται κι εσύ ταράζεσαι. Χρειάζεται να καταλάβεις ότι, αν σταματήσει ο άντρας να ενδιαφέρεται για τις όμορφες γυναίκες στο δρόμο, για τις όμορφες ηθοποιούς στις ταινίες... Αυτό θέλεις΄ θέλεις να μην ενδιαφέρεται για τίποτε άλλο εκτός από εσένα. Αλλά δεν καταλαβαίνεις την ανθρώπινη ψυχολογία. Αν δεν τον ενδιαφέρουν οι γυναίκες στο δρόμο, στις ταινίες, τότε γιατί να ενδιαφέρεται για σένα; Το ενδιαφέρον του για τις γυναίκες αποτελεί εγγύηση ότι ενδιαφέρεται για σένα, ότι υπάρχει ακόμη η δυνατότητα πως μπορεί να συνεχίσει κι άλλο η αγάπη σας.
 
Κάνουμε όμως ακριβώς το αντίθετο. Οι άντρες προσπαθούν να μην ενδιαφέρεται η γυναίκα τους για κανέναν άλλον εκτός από τους ίδιους΄ εκείνοι πρέπει να αποτελούν τη μόνη εστίαση της προσοχής, την όλη συγκέντρωση της προσοχής της γυναίκας. Η γυναίκα ζητάει το ίδιο και τρελαίνουν και οι δυο ο ένας τον άλλο. Η συγκέντρωση πάνω σε έναν μόνον άνθρωπο είναι επόμενο να σε οδηγήσει στην τρέλα.
 
Για μια πιο ανάλαφρη ζωή, για μια ζωή περισσότερο σαν παιγνίδι, χρειάζεται να είσαι ευλύγιστος. Χρειάζεται να θυμάσαι ότι η ελευθερία είναι η ανώτατη αξία κι αν η αγάπη δεν σου δίνει ελευθερία, τότε δεν πρόκειται για αγάπη. Η ελευθερία αποτελεί κριτήριο:
 
Ό,τι σου δίνει ελευθερία είναι σωστό, και ό,τι καταστρέφει την ελευθερία σου είναι λάθος.
 
Αν μπορείς να θυμάσαι αυτό το μικρό κριτήριο, σιγά-σιγά θα αρχίσει η ζωή σου να μένει σταθερά στο σωστό δρόμο σε σχέση με τα πάντα΄ τις σχέσεις σου, τους διαλογισμούς σου, τη δημιουργικότητά σου, το οτιδήποτε είσαι.
 
Αφήνοντας τις παλιές αντιλήψεις, τις άσχημες αντιλήψεις... Για παράδειγμα, σε τούτη τη χώρα, εκατομμύρια έχουν πεθάνει πηδώντας μέσα στη νεκρική πυρά μαζί με τους συζύγους τους. Δείχνει τούτο ότι η κτητικότητα τού συζύγου είναι τόσο μεγάλη που θέλει όχι μόνο να κατέχει τη γυναίκα όσο ζει ο ίδιος, αλλά φοβάται και τι θα συμβεί όταν θα έχει πεθάνει! Δεν θα μπορεί αυτός να κάνει κάτι΄ είναι καλύτερα να πάρει μαζί του τη γυναίκα.
 
Και το βλέπεις πως αυτό ίσχυε μόνο για τις γυναίκες΄ ούτε ένας άντρας δεν πήδησε μέσα στην νεκρική πυρά μιας γυναίκας στη διάρκεια δέκα χιλιάδων ετών. Τι σημαίνει τούτο; Σημαίνει ότι μόνο οι γυναίκες αγαπούν τους άντρες κι ότι οι άντρες δεν αγαπούν τις γυναίκες; Σημαίνει ότι η γυναίκα δεν έχει δική της ζωή; Μόνο η ζωή του συζύγου είναι η ζωή της΄ όταν πεθάνει ο σύζυγος, πρέπει να πεθάνει κι αυτή.
 
Αυτού του είδους οι ανόητες ιδέες έχουν μπει μόνιμα στο κεφάλι μας. Χρειάζεται να καθαρίζεις συνεχώς΄ όποτε βλέπεις μια ανοησία μέσα στο κεφάλι σου, καθάρισέ το, πέταξέ την πέρα.
 
Αν είσαι διαυγής και καθαρός στον νου, θα μπορέσεις να βρίσκεις λύσεις για κάθε πρόβλημα που εμφανίζεται στη ζωή σου.
 
Osho, Sermons in Stones, Ομιλία #13
 
 
Για να συνεχίσεις την ανάγνωση στα αγγλικά και για να δεις όλες τις μορφές που είναι διαθέσιμη αυτή η ομιλία: κάνε κλικ εδώ