Quantcast

OSHO Times Emotional Ecology De Gans die Bewustzijn wordt Genoemd

De Gans die Bewustzijn wordt Genoemd

 Ik raak vaak in paniek, en maak me ongerust dat ik gek wordt.

Het basis idee, dat je moet begrijpen is, dat je niet je verstand bent – noch het heldere, noch het donkere verstand. Als je geïdentificeerd raakt met het goede deel, is het onmogelijk je niet te identificeren met het lelijke deel; het zijn twee kanten van dezelfde medaille. Je kunt hem helemaal hebben, of je kunt hem helemaal weggooien, maar je kunt hem niet splitsen.

Het hele zorgwekkende probleem van de mens is, dat hij wil kiezen voor wat mooi en helder lijkt, hij wil alles kiezen dat een zilveren rand heeft, maar niet de donkere wolk erachter. Maar hij weet niet dat de zilveren rand niet kan bestaan zonder de donkere wolk. De donkere wolk is de achtergrond, en die is absoluut nodig om de zilveren randen te laten zien.

Kiezen is eng.

Kiezen creëert problemen voor jezelf.

Zijn, zonder te kiezen betekent: het verstand is er en het heeft een donkere kant en een lichte kant – nou en? Wat heeft dat met jou te maken. Waarom zou ik me daar zorgen over maken?

Op het moment dat je niet kiest, verdwijnen alle zorgen. Een diepe acceptatie ontstaat, dat dit is zoals het verstand moet zijn, dit is de aard van het verstand – en dat is niet jouw probleem, want jij bent je verstand niet. En als je wel je verstand was, zou er ook geen probleem zijn. Wie zou er dan kiezen en wie zou denken over transcenderen? En wie zou proberen te accepteren en te begrijpen wat acceptatie is?

Jij staat er los van, totaal los.

Je bent alleen maar een toeschouwer en niets anders.

Maar jij bent een toeschouwer die geïdentificeerd raakt met alles wat hij prettig vindt – maar vergeet dat het onprettige er achteraan komt als een schaduw. Je hebt geen moeite met de prettige kant – je geniet er van. Het probleem ontstaat als het tegengestelde zich doet gelden – dan wordt je uit elkaar getrokken.

Maar jij begon met het probleem. Door het getuige zijn te laten vallen, raakte je geïdentificeerd. Het bijbelse verhaal over de ‘val’ is fictief. Maar dit is de echte val – de val van getuige zijn naar geïdentificeerd raken met iets, en het toekijken te verliezen.

Probeer het gewoon af en toe. Laat het verstand voor wat het is. Herinner je dat jij dat niet bent. En dan zul je een grote verrassing meemaken. Naarmate je minder geïdentificeerd bent, heeft het verstand minder macht over je, want zijn macht komt van jouw identificatie; het zuigt jouw bloed. Maar als je je afzijdig houdt en op afstand, begint de geest te krimpen.

Op de dag dat je compleet ongeïdentificeerd bent met het verstand, zelfs al is het maar even, is er opluchting: de geest sterft gewoon; het is er niet meer. Toen het zo vol was, toen het er voortdurend was – dag in dag uit, wakend, slapend, was het er – plotseling is het er niet meer. Je kijkt overal en het is leegte, nietsheid.

En met de geest verdwijnt het zelf. Dan is er alleen nog een bepaalde kwaliteit van bewustzijn, met geen ‘ik’ erin.Op z’n hoogst kun je het zoiets noemen als ‘ben-heid’, maar niet ‘ik-heid’. Om nog exacter te zijn, het is ‘is-heid’, want in ‘ben-heid’ zit nog een schaduw van ‘ik’. Op het moment dat je het ziet als ‘is-heid’ is het universeel geworden.

Door het verdwijnen van het denken, verdwijnt het zelf. En er verdwijnen nog meer dingen die zo belangrijk voor je waren en zo problematisch. Je probeerde ze op te lossen, maar ze werden steeds ingewikkelder, alles was een probleem, alles was zorgwekkend, en het schijnt dat er geen uitweg is.

Ik herinner je aan het verhaal van ‘De Gans die eruit is’. Het heeft te maken met je denken en met je is-heid.

De meester zegt tegen de discipel te mediteren op een koan: Er wordt een kleine gans in een fles gestopt, hij wordt gevoed en verzorgd. De gans wordt groter en groter en groter, en vult de hele fles. Nu is hij te groot; hij kan niet meer door de hals van de fles – de hals is te nauw. En de koan is dat je de gans uit de fles moet halen zonder de fles stuk te maken en zonder de gans te doden.

Hier raakt je verstand helemaal van in de war.

Wat kun je doen? De gans is te groot, je kunt het er niet uithalen, tenzij je de fles breekt, maar dat mag niet. Of je kunt het er uit halen door het te doden, dan kan het je niet schelen of het er dood of levend uitkomt. Maar dat is ook niet toegestaan.

Dag in, dag uit, mediteert de discipel, maar vindt geen manier; hij denkt zus en denkt zo – maar eigenlijk is er geen manier. Moe, helemaal uitgeput, komt er opeens een inzicht…. Plotseling begrijpt hij dat de meester niet geïnteresseerd kan zijn in de fles en de gans, zij zullen wel iets anders vertegenwoordigen. De fles is de geest, en jij bent de gans… en door toe te kijken, is het mogelijk. Zonder in de geest te zijn, kun je met zo veel dingen geïdentificeerd raken, dat je het gevoel krijgt dat je er in zit!

Hij rent naar de meester om te zeggen dat de gans er uit is. En de meester zegt, “Je hebt het begrepen. Zorg nu dat het eruit blijft. Het is er nooit in geweest.”

Als je blijft worstelen met de gans en de fles, is geen manier om het op te lossen. Het is de realisering dat, “het moet iets anders vertegenwoordigen; anders kan de meester het niet aan me geven. En wat kan het zijn?” – want de hele funktie van de meester en de discipel, deze hele zaak gaat over de geest en bewustzijn.

Bewustzijn is de gans die niet in de fles van de geest zit. Maar jij geloofd dat het er in zit en vraagt iedereen hoe je het eruit krijgt. En er zijn idioten die je willen helpen, met technieken, om het eruit te krijgen. Ik noem ze idioten omdat ze de hele zaak niet hebben begrepen.

“De gans is eruit, is er nooit in geweest, dus de vraag hoe je het eruit moet krijgen komt niet op.”

De geest is slechts een processie van gedachten die voorbij gaan op het scherm van het brein. Jij bent een toeschouwer. Maar je raakt geïdentificeerd met mooie dingen – dat is de verleiding. En als je er eenmaal ingetuind bent met mooie dingen, gebeurt dat ook met de lelijke dingen, want de geest kan niet bestaan zonder dualiteit.

Bewustzijn kan niet bestaan met dualiteit, maar de geest kan niet bestaan zonder dualiteit.

Bewustzijn is niet dualistisch, het verstand is wel dualistisch. Kijk dus alleen maar. Ik leer jullie geen oplossingen. Ik leer je dé oplossing: Doe een stapje terug en kijk. Creëer een afstand tussen jou en je verstand.

Of het nu goed is, prachtig, heerlijk, iets waar je heel graag van wilt genieten, of het is lelijk – blijf zo ver mogelijk weg. Kijk er naar zoals je naar een film kijkt….

Identificatie is de grondoorzaak van je ellende. En elke identificatie is identificatie met de geest.

Doe een stap opzij, en laat de geest voorbij gaan.

Zodra je in staat bent te zien dat er helemaal geen probleem is – is de gans uit de fles. Je hoeft de fles niet te breken, je hoeft ook de gans niet te doden.

Osho: Beyond Psychology, #19