Quantcast

OSHO Times The Other: Myself HOUD VAN JEZELF EN OBSERVEER

HOUD VAN JEZELF EN OBSERVEER

Kunt u iets zeggen over de prachtige woorden van Boeddha:
"Houd van jezelf en observeer — vandaag, morgen, altijd"?

”Houd van jezelf”

Liefde is voeding voor de ziel. Net zoals voedsel het is voor het lichaam, zo is liefde het voor de ziel. Zonder voeding is het lichaam zwak, zonder liefde is de ziel zwak. En geen enkele natie of kerk of gevestigde belangen hebben mensen met sterke zielen gewenst, want een persoon met spirituele energie kan niet anders dan rebels zijn.

Liefde maakt je rebels, revolutionair. Liefde geeft je vleugels om hoog te vliegen. Liefde geeft je inzicht in de dingen, zodat niemand je kan bedriegen, uitbuiten of onderdrukken. Want de priesters en politici overleven door jouw bloed – ze overleven slechts door uitbuiting. Alle priesters en alle politici zijn parasieten.

Om je spiritueel zwak te maken hebben ze een effectieve methode uitgevonden, honderd procent gegarandeerd, en dat is door je te leren jezelf niet lief te hebben – want als een mens niet van zichzelf kan houden, kan hij ook niet van iemand anders houden. Die leer is heel listig. Ze zeggen: Heb je naaste lief – want ze weten dat als je niet van jezelf kunt houden, je helemaal niet lief kunt hebben. Maar ze blijven zeggen: heb je naaste lief, heb de mensheid lief, heb God lief, houd van de natuur, houd van je vrouw, je man, je kinderen, je ouders, maar houd niet van jezelf, want als je van jezelf houdt, ben je volgens hen egoïstisch.

Ze veroordelen zelfliefde het meest van alles – en hun leer ziet er heel logisch uit. Ze zeggen; als je van jezelf houdt, zul je een egoïst zijn; als je van jezelf houdt, zul je narcistisch worden. Dat is niet waar. Een mens die van zichzelf houdt, zal ontdekken dat hij geen ego heeft. Het is door je naaste lief te hebben, zonder van jezelf te houden, door te proberen van anderen te houden, dat het ego ontstaat.

Liefde kent geen plicht. Plicht is een last, een formaliteit. Liefde is vreugde, delen, liefde is informeel. De geliefde heeft nooit het gevoel dat hij genoeg heeft gedaan, de geliefde heeft altijd het gevoel dat er meer mogelijk was. De geliefde denkt nooit, ‘ik heb de ander aan mij verplicht.’ In regendeel, hij denkt, ‘Doordat mijn liefde is geaccepteerd, voel ik me verplicht. De ander heeft me het genoegen gedaan mijn gave te ontvangen, het niet af te wijzen.’ De man van plichten denkt, ‘Ik ben hoger, spiritueel, buitengewoon. Kijk eens hoe ik de mensen dienstbaar ben!’

Iemand die van zichzelf houdt, respecteert zichzelf, en iemand die van zichzelf houdt en zichzelf respecteert, respecteert anderen ook, want hij weet, ‘Anderen zijn net als ikzelf. Anderen verheugen zich ook in liefde, respect en waardigheid, net als ik.’ Hij wordt zich bewust dat we niet verschillend zijn; wat de basis betreft zijn we één. We vallen onder dezelfde wet: Es dhammo sanantano

De mens die van zichzelf houdt, geniet zo van die liefde, wordt zo gelukkig, dat de liefde begint over te stromen en anderen te bereiken. Het moet anderen wel bereiken! Als je vanuit liefde leeft, moet je het delen. Je kunt niet eindeloos doorgaan van jezelf te houden, want het wordt je absoluut duidelijk, dat als het liefhebben van één persoon zo heerlijk en prachtig is, hoeveel meer extase wacht op je als je je liefde met heel veel mensen deelt!

Langzaam aan reiken de rimpels verder en verder. Je houdt van andere mensen; dan ga je van dieren houden, van vogels, bomen, rotsen. Je kunt het hele universum met je liefde vullen. En enkel mens is in staat om het hele universum met liefde te vullen, net zoals een enkele steen het hele meer met rimpels kan vullen – een kleine steen.

De mens is een god geworden. Tenzij de mens een god wordt is er geen vervulling, geen tevredenheid. Maar hoe kun je een god worden? Je priesters zeggen dat je een zondaar bent. Je priesters zeggen dat je verdoemd bent, dat je zeker naar de hel gaat. En zo maken ze je heel bang om van jezelf te houden.

Dat is de reden dat mensen zo goed zijn in het ontdekken van fouten. Ze vinden fouten in zichzelf – en hoe kunnen ze vermijden fouten bij anderen te vinden? Die vinden ze dus en ze zullen ze uitvergroten, ze zullen ze zo groot mogelijk maken. Dat lijkt de enige redding; om je gezicht te redden, moet je wel. Daarom is er zoveel kritiek en zo weinig liefde.

Ik zeg jullie dat dit één van de meest diepgaande uitspraken van Boeddha is, en alleen een verlichte persoon kan jullie zo’n inzicht geven.

Een persoon die van zichzelf houdt kan gemakkelijk in meditatie komen, want meditatie betekent bij jezelf zijn.

Als je jezelf haat – zoals je doet, zoals je gezegd is te doen, en je hebt dit godsdienstig opgevolgd – als je jezelf haat, hoe kun je dan met jezelf zijn? Meditatie is niets anders dan genieten van het mooie alleen-zijn en jezelf vieren. Dat is waar meditatie over gaat. Meditatie is geen relatie. De ander is helemaal niet nodig, men heeft genoeg aan zichzelf. Men wordt gebaad in de eigen glorie, gebaad in het eigen licht. Men is gewoon blij omdat men leeft, omdat men is.

Het grootste wonder in de wereld is dat jij bent en dat ik ben. Zijn is het grootste wonder, en meditatie opent de deur naar dit grote wonder. Maar alleen een man die van zichzelf houdt kan mediteren; anders ben je voortdurend aan het ontsnappen aan jezelf, jezelf aan het vermijden. Wie wil naar een lelijk gezicht kijken, en wie wil in een lelijk wezen zijn? Wie wil diep in zijn eigen modder duiken, in z’n eigen duisternis? Wie wil in de hel gaan, waarvan men denkt dat men dat is? Je wilt de hele zaak bedekt houden met mooie bloemen en je wilt aan jezelf ontsnappen.

Vandaar dat mensen voortdurend gezelschap zoeken. Ze kunnen niet met zichzelf zijn; ze willen met anderen zijn. Mensen zoeken allerlei gezelschap; als ze aan het gezelschap van zichzelf kunnen ontkomen, is alles goed. Ze zitten drie uur in de bioscoop naar iets doms te kijken. Ze zijn uren lang een detective roman aan het lezen, hun tijd verspillend. Ze zullen dezelfde krant opnieuw gaan lezen, alleen maar om zichzelf bezig te houden. Ze gaan kaarten en schaken om de tijd te doden… alsof ze te veel tijd hebben!

Liefde begint bij jezelf, en daarna kan het zich gaan uitbreiden. Het gaat zich vanzelf uitbreiden, daar hoef je niets voor te doen.

”Houd van jezelf …” zegt Boeddha. En onmiddellijk voegt hij toe: “…en observeer.” Dat is meditatie, dat is Boeddha’s woord voor meditatie. Maar het eerste vereiste is jezelf liefhebben, en dan observeren. Als je niet van jezelf houdt en je begint met observeren, krijg je het gevoel alsof je zelfmoord pleegt.

Veel Boeddhisten hebben het gevoel dat ze zelfmoord plegen, omdat ze geen aandacht schenken aan het eerste deel van de sutra; ze springen meteen boven op het tweede: observeer jezelf. Ik ben nog geen enkel commentaar tegengekomen op De Dhammapada, deze sutras van Boeddha, waarin aandacht wordt geschonken aan het eerste deel: Houd van jezelf.

Socrates zegt: Ken jezelf, Boeddha zegt: Houd van jezelf. En Boeddha heeft gelijk, want tenzij je jezelf lief hebt, kun je jezelf niet kennen – het kennen komt later, liefde moet de grond voorbereiden. Liefde geeft de mogelijkheid om jezelf te kennen. Liefde is de juiste manier om jezelf te kennen.

”Houd van jezelf en observeer… vandaag, morgen, altijd.”

Maak een liefde energie om je heen. Houd van je lichaam en van je geest. Houd van het hele mechanisme, je hele organisme. Met liefde wordt bedoeld: accepteer het zoals het is, probeer het niet te onderdrukken. We onderdrukken iets wat we haten, we onderdrukken als we ergens tegen zijn. Onderdruk niet, want hoe kun je anders kijken? We kunnen de vijand niet in het gezicht zien; we kunnen alleen in de ogen van de geliefde kijken. Als je geen geliefde van jezelf bent, kun je jezelf niet in de ogen kijken; in je eigen gezicht, in je eigen werkelijkheid.

Observeren is meditatie, Boeddha’s naam voor meditatie. ’watch’ is Boeddha’s ‘wachtwoord’. Hij zegt: Wees bewust, wees alert, wees niet onbewust. Gedraag je niet op een slaperige manier. Blijf niet functioneren als een machine, als een robot. Dat is de manier waarop mensen functioneren.

Observeer -- observeer alleen. Boeddha zegt niet wat je moet observeren – observeer alles! Lopen, kijk naar het lopen. Eten, kijk naar het eten. Als je een douche neemt, kijk naar het water, voel hoe het koude water op je valt, de aanraking van het water, de kou, de rilling die door je rug gaat – observeer alles, “vandaag, morgen, altijd.”
is bewustzijn; het is waakzaamheid; dat is de aard ervan.

Terwijl je meer getuige wordt, ga je vleugels krijgen – dan is de hele lucht van jou. De mens is de ontmoeting van aarde en hemel, van lichaam en ziel.

Osho, The Dhammapada: The Way of the Buddha